ADHD staat voor een patroon van bepaalde gedragingen, gedachten en gevoelens. Vaak wordt gezegd dat kinderen of volwassenen met druk gedrag of een slechte concentratie, automatisch ADHD hebben. Dat is te makkelijk gezegd! Vraag jij je af of je ADHD hebt? Ontdek hoe je ADHD bij jezelf herkent en wat je kunt doen.
Wat is ADHD eigenlijk?
ADHD staat voor Attention Deficit Hyperactivity Disorder, oftewel aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit. De naam is misleidend want ADHD draait niet alleen om “druk gedrag” of een “korte concentratieboog”. Het is een neurologische aandoening waarbij de hersenen anders omgaan met prikkels, impulsbeheersing en focus.
ADHD komt in verschillende vormen voor:
- Overwegend onoplettend type (voorheen ADD genoemd)
- Overwegend hyperactief-impulsief type
- Gecombineerd type
Mensen met ADHD zijn vaak ontzettend creatief, spontaan en energiek. Aan de andere kant lopen ze vaak vast op structuur, focus en rust. Het is belangrijk om te weten dat ADHD zich bij iedereen anders uit. Het is veel meer dan “niet stil kunnen zitten”.
Hoe herken je ADHD bij jezelf?
Je herkent ADHD niet aan één enkele eigenschap. Het is vooral een terugkerend patroon. Dit patroon heeft te maken met aandacht, impulsiviteit en hyperactiviteit.
Dat je één of enkele van deze kenmerken in jezelf terugvindt betekent niet automatisch dat je ook ADHD hebt. Maar als je jezelf in meerdere punten herkent én deze hebben invloed op je dagelijks functioneren dan zou het wel om ADHD kunnen gaan.
1. Problemen met aandacht en concentratie
- Je begint enthousiast aan taken maar raakt snel afgeleid.
- Je stelt belangrijke dingen uit, zelfs als je er echt aan moet beginnen.
- Je maakt vaak slordigheidsfouten of leest dingen niet goed door.
- Je raakt spullen kwijt: sleutels, bonnetjes, deadlines, afspraken etc.
- Je vindt het lastig om aandachtig te luisteren, zelfs in gesprekken die je belangrijk vindt.
- Je dag voelt als een aaneenschakeling van onafgemaakte taken.
Tip: Houd een week lang een dagboekje bij waarin je noteert wanneer en waarom je afgeleid raakt. Zo krijg je inzicht in je triggers.
2. Impulsiviteit
- Je zegt dingen zonder na te denken, wat soms voor ongemakkelijke situaties zorgt.
- Je onderbreekt anderen vaak tijdens gesprekken.
- Je doet aankopen of neemt beslissingen zonder eerst over de gevolgen na te denken.
- Je hebt moeite met wachten of dingen “op hun tijd” doen – alles moet nu.
Tip: Train jezelf in ‘pauzeren’. Neem een diepe ademhaling voor je reageert of beslist. Klinkt simpel maar doet vaak wonderen.
3. Hyperactiviteit (ook in het hoofd!)
- Je voelt een constante innerlijke onrust, zelfs als je lichamelijk stilzit.
- Je praat veel of snel, alsof je gedachten je mond proberen bij te houden.
- Je beweegt onbewust: tikken met je voet, draaien met je pen, opstaan terwijl je eigenlijk wilt zitten.
- Je ervaart vaak een “vol hoofd”, vooral bij teveel prikkels of informatie.
Tip: Maak gebruik van beweging als uitlaatklep. Wandelen, fietsen of dansen maakt je hoofd rustiger.
Andere signalen die vaak over het hoofd worden gezien
- Je overschat of onderschat hoe lang iets duurt.
- Je voelt alles net wat dieper, reageert heftiger of hebt sneller last van overprikkeling.
- Moeilijk in slaap komen door een actieve geest, of ’s nachts wakker liggen van gedachten.
- Doordat je vaak hoort dat je “slordig”, “lui” of “chaotisch” bent, twijfel je aan jezelf.
Herkenbaar? Dan is het goed om verder te kijken dan alleen je gedrag. ADHD is géén luiheid of gebrek aan wilskracht, het is de manier waarop jouw brein werkt.
ADHD bij volwassenen is anders dan bij kinderen
Veel volwassenen lopen jarenlang met ongediagnosticeerde ADHD rond. Bij hen uit het zich vaak subtieler dan bij kinderen. Minder “springen op stoelen”, meer “overprikkeld en uitgeput”. Je bouwt routines, trucjes of zelfs hele carrières om je uitdagingen heen. Net totdat het niet meer werkt. Een burn-out, relatieproblemen of chronische stress zijn signalen zijn dat er meer speelt.
Wat kun je doen als je ADHD bij jezelf vermoedt?
Inzicht is de eerste stap naar verandering. Door jezelf beter te begrijpen, ontstaat er ruimte voor compassie en actie.
Vrienden, familie of collega’s kunnen je helpen om je gedrag in perspectief te plaatsen. Soms zien zij patronen die jij zelf over het hoofd ziet.
Herken je ADHD bij jezelf? Voor een officiële diagnose is een professioneel onderzoek nodig. De huisarts verwijst je door naar een psychiater of gespecialiseerd centrum.
Tips om met ADHD om te gaan
Een diagnose is handig maar niet noodzakelijk. Wanneer je ADHD bij jezelf herkent is het belangrijk om structuur in je leven aan te brengen. Werk bijvoorbeeld met een visuele dagplanning, reminders op je telefoon of een vast ochtendritueel. Dit brengt veel rust met zich mee.
ADHD en neurofeedback
Als je veel last hebt van de kenmerken die bij ADHD horen, kun je een behandeling starten. Meestal bestaat een behandeling medicatie (zoals methylfenidaat of dexamfetamine) en cognitieve gedragstherapie. Steeds meer mensen zoeken naar alternatieven. Een interessante optie is braintraining.
Wat is braintraining?
Braintraining is een vorm van hersentraining waarbij we je hersengolven zichtbaar maken via een EEG (hersenscan). Door middel van visuele of auditieve feedback leert je brein zichzelf reguleren. Het idee is dat je bepaalde hersenactiviteit kunt versterken of afzwakken.
Bij ADHD helpt braintraining om te snelle of te trage hersenactiviteit (bijvoorbeeld concentratieproblemen) in balans te brengen.
Een groot voordeel van braintraining is dat het weinig bijwerkingen heeft. Je hoeft er ook geen medicatie voor te slikken (uitgezonderd medicatie die door je arts is voorgeschreven).
Wil je verder praten over jouw vermoedens met ADHD en hoe braintraining hierbij helpt? Je kunt ons altijd vragen stellen of een afspraak inplannen.