Onbedwingbare trek in chocola, chips of iets anders? Je verstand zegt nee maar je hersenen hebben deze beslissing al gemaakt. Eetbuien gaan niet over honger maar over wat er in je hersenen en hormonale systemen afspeelt. Daarom is alleen wilskracht niet genoeg om je eetbuien onder controle te houden.
Het systeem van hormonen
Je lichaam maakt zelf hormonen aan. Dit zijn stoffen die verschillende functies in je lichaam regelen. Zo hebben hormonen invloed op de groei en puberteit, bloeddruk en stressreacties. Sommige hormonen hebben invloed op je gedrag, emoties en humeur. Andere hormonen spelen een rol bij het spijsverteringsproces maar ook je eetgedrag.
Onderstaande hormonen hebben alles met je eetgedrag te maken.
Insuline zorgt dat suikers uit je bloed opgenomen worden. Een hoge insulinepiek laat je bloedsuiker te sterk dalen. Hierdoor geeft je lichaam een noodsignaal af: “Eten!”
Cortisol is een stresshormoon. Bij chronische stress maakt je lichaam continu cortisol aan. Dit vergroot je honger naar vet en suiker.
Ghreline en leptine zijn twee andere belangrijke hormonen. Ghreline stimuleert je eetlust, leptine geeft aan dat je vol zit. Bij mensen met overgewicht of chronische stress raakt deze balans vaak verstoord waardoor je lichaam om eten blijft vragen.
Als deze hormonen niet goed met elkaar samenwerken dan wordt het heel lastig om alleen met wilskracht een eetbui te stoppen.
Je hersenen en het beloningssysteem
Naast je hormonen spelen ook je hersenen mee. Eten, vooral vet en suiker, activeert het dopaminesysteem in je hersenen. Dit is hetzelfde systeem dat bij verslavingen actief is. Het eten voelt goed, geeft een beloning en daarom wil je het opnieuw. En opnieuw. En opnieuw.
Ervaar je vaak eetbuien? Hersenonderzoek laat zien dat dit beloningssysteem extra gevoelig is. Het brein reageert sterk op eetprikkels (zoals de geur van pizza of het zien van een chocoladereep). De controlemechanismen die verantwoordelijk zijn voor plannen en zelfbeheersing functioneren op dat moment minder actief. Resultaat: je weet dat je het niet moet doen, maar doet het toch.
Diëten weken meestal niet
Nu begrijp je waarom strenge diëten zo vaak falen. Ze pakken niet de kern van het probleem aan: de disbalans in je hersenen en hormonen. Je brein vraagt steeds om een beloning. Je hormonale systeem zet je lichaam op overlevingsstand. Zo kun je maar moeilijk een eetbui stoppen.
Reset je brein met Braintraining
Met braintraining breng je jouw hersenen beter in balans. Door middel van elektrodes (die alleen meten, niet zenden) registreren we real-time wat er in je brein gebeurt. Vervolgens krijg je via geluid of beeldscherm terugkoppeling, bijvoorbeeld een video die stopt als je hersenen uit balans raken.
Door deze feedback past je brein aan. Vergelijk het met spiertraining maar dan voor je hersenen.
Hoe helpt braintraining bij eetbuien?
Braintraining verbetert de balans tussen verschillende hersengebieden. Er ontstaat meer rust in het emotiecentrum waardoor je minder snel vanuit stress of een impuls reageert.
Je ervaart ook meer controle en kunt bewuster keuzes maken. Bovendien ben je minder gevoelig voor eetprikkels.
Veel mensen merken na enkele sessies al dat ze rustiger zijn, minder eetdrang ervaren en meer grip op hun gedrag krijgen. Niet omdat ze harder hun best doen maar omdat hun brein anders reageert.
Extra tips bij eetbuien
Slaap voldoende. Bij slaaptekort verhoogt je ghreline-gehalte (hongerhormoon) en verlaagt leptine (verzadigingshormoon). Hierdoor blijf je eten.
Eet eiwitrijk en vezelrijk. Dit houdt je bloedsuikerspiegel stabiel en voorkomt eetbuien. Eiwitrijk voedsel geeft ook nog eens een verzadigd gevoel.
Beweeg dagelijks en iets langer dan je gewend bent. Lichaamsbeweging vermindert stress en verbetert je dopaminebalans.
Vermijd zeker crashdiëten, iedereen weet dat ze niet helpen. Deze diëten gooien je hormonen uit balans en versterken op de lange termijn eetbuien.
Last van stress, bijvoorbeeld door werk of relatie? Werk aan stressreductie. Mindfulness, ademhalingsoefeningen en coaching helpen bij het verlagen van cortisol.
Eetbuien onder controle krijgen
Je worstelt met eetbuien, is dit een zwakte? Nee! Dit komt omdat je hersenen en hormonen op dit moment niet optimaal samenwerken. Krijg inzicht in wat er écht aan de hand is. Gebruik bovenstaande tips én braintraining en je verandert structureel iets. Je hoeft het niet alleen met wilskracht te doen. Train je brein om rustiger, stabieler en meer in balans te worden. En als je brein kalm is, is het ineens wél mogelijk om met vertrouwen en controle met eten om te gaan.