Uitdroging, vermoeide spieren maar vooral veel doorzettingsvermogen. Dat is waar je aan denkt bij het lopen van een marathon. Wat je niet ziet is wat er in het hoofd van een marathonloper gebeurt. Nieuwe wetenschappelijke inzichten laten iets heel vreemds zien. Bij extreem lange inspanningen eten de hersenen zichzelf gedeeltelijk op. Heel bizar maar toch echt waar!
Impact op lichaam en brein
Een marathon lopen is een langdurige inspanning. Dit vraagt alles van het lichaam. Naast hart en spieren die extra belast worden, verbrand je ook veel energie. Normaal gesproken haalt het lichaam energie uit koolhydraten en vetten. In het uiterste geval ook uit eiwitten (spierweefsel).
Het brein heeft continu brandstof nodig. Tijdens het lopen van de marathon is glucose, de favoriete brandstof van de hersenen, vaak op. Dan zoekt het brein naar een alternatieve voedingsbron.
Hersenen tijdens een marathon
Spaanse wetenschappers hebben 10 marathonlopers onderzocht. Met behulp van MRI-scans werd gekeken welke invloed de langdurige inspanning op de hersenen heeft. Opvallend is dat bij langdurige fysieke inspanning de beschermende vetlaag rondom zenuwcellen afneemt.
Die vetlaag fungeert als een soort isolatie voor de zenuwbanen, vergelijkbaar met het plastic om elektriciteitsdraden. Zonder deze bescherming verloopt de communicatie tussen hersencellen trager en minder goed.
Bij langdurige fysieke inspanning breken de hersenen deze vetlaag af. Hiermee haalt het brein energie uit de vetlaag. Dit proces is tijdelijk zeker niet zonder gevolgen.
Het gevaar wanneer je hersenen zichzelf opeten
Dat je hersenen zichzelf opeten klinkt als sciencefiction. Toch gebeurt het echt maar alleen bij langdurige fysieke inspanning. Gelukkig herstelt het brein zich op korte termijn. De vetlaag rond de zenuwcellen wordt binnen enkele weken weer opgebouwd. Hierbij is het wel belangrijk dat het lichaam van de juiste voedingsstoffen binnenkrijgt en voldoende rust krijgt.
Bij mensen die regelmatig marathons lopen is het herstel niet volledig. Op lange termijn leidt dit mogelijk tot cognitieve problemen, verminderde concentratie en stemmingswisselingen.
Ook je hart krijgt het zwaar te verduren
Niet alleen je brein lijdt onder een marathon. Ook het hart wordt zwaar belast. Tijdens een race pompt het hart zo’n 150 keer per minuut zuurstofrijk bloed door het lichaam. Op zich geen probleem voor een getraind hart. Maar als de belasting te groot is, bijvoorbeeld bij onvoldoende training, extreme hitte of een slechte voorbereiding, ontstaan er soms littekens in het hartweefsel. Dit leidt op oudere leeftijd vaak tot hartritmestoornissen of zelfs hartfalen.
Daarnaast raakt het lichaam tijdens een marathon vaak uitgedroogd. Dit veroorzaakt spierafbraak en ontstekingsreacties in het hele lichaam. Het kan ook schade aan gewrichten zoals knieën, enkels en heupen ontstaan. Fanatieke hardlopers kampen op latere leeftijd dan ook relatief vaak met slijtage of artrose aan deze gewrichten.
Wat kan braintraining voor hardlopers betekenen?
Braintraining is een slimme methode om hersenactiviteit te meten en te trainen. Via sensoren op het hoofd brengen we de hersengolven in kaart. Vervolgens krijgt het brein real-time feedback) wanneer het in een ongewenste staat verkeert.
Voor hardlopers is Braintraining een aanvulling op de fysieke training.
- Sneller herstel van hersenen en zenuwbanen
- Betere mentale focus
- Betere stressregulatie
- Preventie van burn-out en overbelasting
- Betere slaapkwaliteit
Sneller herstel van hersenen en zenuwbanen
Na een marathon heeft je brein tijd nodig om de afgebroken vetlaag rond zenuwcellen weer op te bouwen. Braintraining helpt het brein om sneller terug te keren naar een herstellende staat.
Betere mentale focus en stressregulatie
Lange afstand lopen vraagt mentale kracht. Braintraining helpt je naar ontspanning waarin lichaam en geest optimaal samenwerken.
Preventie van burn-out en overbelasting
Veel fanatieke lopers zijn prestatiegericht en neigen naar overtraining. Braintraining signaleert wanneer het brein in een overactieve modus zit. Met die inzichten leer je naar je lichaam luisteren en je mentale grenzen respecteren.
Betere slaapkwaliteit
Herstel begint bij slaap. Veel atleten slapen onrustig, zeker na zware inspanning of vlak voor een wedstrijd. Braintraining helpt het brein om gemakkelijker in slaap te vallen en dieper te slapen.
De toekomst van sport en brein
Steeds meer topsporters maken gebruik van braintraining: wielrenners, voetbalteams, tennissers en marathonlopers. Dit is bedoeld om prestaties te verbeteren. Maar vooral om duurzaam te presteren zonder roofbouw op lichaam of brein te plegen.
Ben je een recreatieve hardloper? Dan is braintraining net zo waardevol. Zeker als je merkt dat je na een lange training mentaal leeg bent, slechter slaapt of sneller overprikkeld bent. Braintraining is een natuurlijke manier om beter in balans te blijven.
Neem contact met ons op
Een marathon lopen is een ongelooflijke prestatie. Het eist helaas ook zijn tol. Laat je brein herstellen en probeer braintraining uit. Het verbetert je focus, vermindert stress en voorkomt langdurige schade.