Ouderen die een groot sociaal netwerk hebben, presteren beter op cognitief niveau. Aan de andere kant laat weinig sociale contacten weefselschade in de hersenen zien. Mogelijk is dit zelfs een van de oorzaken van dementie. Verschillende onderzoeken tonen aan dat sociale contacten voor ouderen een stimulans aan het brein geeft.
Weinig sociale contacten leidt tot kleinere hersenen
Wereldwijd wordt veel onderzoek gedaan naar het brein en hoe we dit kunnen verbeteren. Japanse onderzoekers [1] hebben een verband kunnen leggen tussen sociale contacten en de grootte van de hersenen. Met name bij ouderen krimpen de hersenen harder dan normaal wanneer er weinig sociale contacten zijn.
Wat nog meer opviel is dat eenzame ouderen meer weefselschade in de hersenen hebben. Mogelijk leidt deze schade eerder tot dementie, hoewel de onderzoekers hier niet zeker van waren.
Wanneer ouderen onderdeel uitmaken van een sociaal netwerk, neemt de krimp van de hersenen weer af. Onderzoek heeft aangetoond dat het krimpen van de hersenen soms omkeerbaar is!
Gelukkig in het leven
Er zijn nog veel meer redenen om ook op latere leeftijd sociale contacten te onderhouden. Contact met anderen zorgt voor meer geluk in het leven. Het is schrikbarend hoe eenzaamheid met het ouder worden toeneemt. Van alle 75-plussers voelt iets meer dan de helft zich eenzaam, van de 85-plussers is dit maar liefst 63%.
Het is dan ook belangrijk dat ouderen met elkaar in contact komen, maar ook contact onderhouden met familie, vrienden en kennissen van vroeger.
Het verbeteren van het geheugen
Een ander bijkomend voordeel van een sociaal netwerk is dat dit een boost aan het geheugen geeft. Het is nu eenmaal een feit dat het geheugen op oudere leeftijd meer tijd nodig heeft om informatie op te slaan. Dit verklaart waarom ouderen moeilijk nieuwe dingen aanleren, herinneringen ophalen maar ook moeite hebben met de concentratie. Met regelmatige sociale interacties blijft het geheugen alert en kan dit zelfs verbeteren.
Tips wanneer je je snel dingen vergeten
Ruim 30% van de mensen van 75 jaar en ouder ervaart vergeetachtigheid. Mogelijk komt vergeetachtigheid vaker voor maar gaan mensen hier niet altijd mee naar de huisarts. Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen vergeetachtigheid en dementie. Bij die laatste gaat het niet alleen om geheugenverlies maar ook om problemen met de dagelijkse dingen.
- Ongeveer 8% van de 65-plussers heeft dementie
- Bij 80-plussers komt dit in 25% van de gevallen voor
- 1 op de 5 ouderen heeft dementie
Bij vergeetachtigheid is het goed om dingen op te schrijven die je wil onthouden. Maak aantekeningen in een schriftje of in de telefoon. Werk met een agenda voor afspraken en maak altijd een boodschappenlijstje. Hang ook een memobord op zodat belangrijke notities snel gemaakt kunnen worden, maar ook goed zichtbaar zijn.
Het geheugen trainen
Veel senioren maken puzzels of spelletjes om hun geheugen te trainen. De vraag is of dit ook het gewenste effect op het brein heeft.
Puzzels en geheugenspelletjes roepen het brein aan, waardoor deze actief blijf. Bij veel mensen zijn cognitieve verbeteringen zichtbaar maar alleen binnen het spel zelf. Dit betekent dat je makkelijker in staat bent om een soortgelijke puzzel op te lossen. Regelmatig de hersenen prikkelen houdt ze scherp en fit.
Denkspelletjes in gezelschap van anderen verbetert het logisch denken en de probleemoplossing in het brein. Bovendien zijn gezelschapsspellen een makkelijke manier om sociale contacten te onderhouden.
Braintraining voor ouderen
Er is nog een manier om het geheugen te trainen: professionele braintraining. Dit gebeurt niet met behulp van een spelletje maar met apparatuur die hiervoor ontwikkeld is. De client wordt middels elektronen aan een apparaat verbonden dat de hersengolven meet. Terwijl de cliënt naar beeld kijkt of naar audio luistert, worden de hersengolven bijgestuurd. Dit is eenvoudig, snel en pijnloos.
Omdat voor braintraining geen medische indicatie nodig is kan iedereen zich hiervoor aanmelden. De sessies worden zodanig ingepland dat het sociale leven niet in het gedrang komt. Meer weten over braintraining of jezelf of een familielid hiervoor aanmelden? Neem contact met ons op.
Bronnen en referenties
- https://www.eurekalert.org/news-releases/994914