De wetenschap achter het verbeteren van cognitieve functies
Mensen zijn in staat om hun denkvermogen, geheugen en probleemoplossend vermogen te verbeteren. Op welke manier, dát houdt wetenschappers, medici en techondernemers al decennialang bezig. Er is nu meer inzicht in de mechanismen hoe we cognitieve functies kunnen verbeteren.
Wat zijn cognitieve functies?
Met cognitieve functies ben je in staat om de wereld om je heen te begrijpen en te reageren. Dit zijn het geheugen, probleemoplossing, taalbegrip, aandacht en besluitvorming. Cognitieve functies stellen mensen in staat om te leren, te plannen, doelen te stellen en complexe taken uit te voeren.
Mensen hebben een cognitief zelfbewustzijn. Maar dit is ook, in mindere mate, aangetoond bij mensapen, resusapen en dolfijnen. Daarnaast hebben honden een cognitief vermogen dat ze in staat stelt om menselijke gebaren te begrijpen, iets dat vrij bijzonder in de dierenwereld is.
Bij mensen veranderen cognitieve functies door ervaring, leren maar ook met het ouder worden. Sommige functies nemen op latere leeftijd af, bijvoorbeeld de reactietijd. Met andere functies kunnen we continu verbeteren.
Het brein kan zich aanpassen op nieuwe ervaringen
Een van de belangrijkste ontdekkingen is neuroplasticiteit. Dit is het vermogen van het brein om zich als reactie op nieuwe ervaringen, aan te passen. Je brein is dus dynamisch en niet statisch, zoals lange tijd werd gedacht. Leren, training en fysieke activiteit beïnvloedt de structuur en functie van het brein.
Middels training is het mogelijk om nieuwe verbindingen tussen neuronen te vormen. Dit leidt tot verbeterde prestaties.
Verschillende studies hebben aangetoond dat mensen die regelmatig complexe puzzels of games spelen, goede probleemoplossende vaardigheden binnen het puzzelvraagstuk ontwikkelen.
Voeding, beweging en slaap
Verschillende technologieën kunnen de cognitieve functies verbeteren. Maar de basis ligt in voeding, beweging en slaap.
Het brein is een energie-intensief orgaan. Een gezond dieet dat rijk is aan antioxidanten, omega-3-vetzuren en B vitamine draagt bij aan betere cognitieve functies. Mediterrane voeding verkleint de kans op Alzheimer en algemene cognitieve achteruitgang. Groenten, fruit, noten, vis en olijfolie passen binnen een mediterraan dieet.
Fysieke activiteit stimuleert de neuroplasticiteit. Met regelmatige lichaamsbeweging verhoog je de bloedtoevoer naar je hersenen. Zelfs matige beweging zoals wandelen leidt al tot goede verbeteringen in het geheugen.
Slaap is de derde pijler van een goedwerkend brein. Tijdens de slaap worden verbindingen in de hersenen gevormd, waardoor je overdag beter kan leren. Chronisch slaaptekort staat in verband met slechte geheugenprestaties, verminderde aandacht maar ook meer risico op neurodegeneratieve ziekten.
De rol van geheugentraining
In de volksmond houdt geheugentraining het trainen van het brein in, met hulp van apps en programma’s. Deze vorm van training belooft de intelligentie, geheugen en aandacht te verbeteren. Wat zegt de wetenschap hierover?
Onderzoekers kijken naar het transfereffect. Hierbij is het de vraag of de verbeteringen die binnen de oefeningen worden opgedaan, ook zichtbaar zijn in de bredere cognitieve prestaties. Hoewel de apps en programma’s veel beloven blijven de verbeteringen beperkt tot de taken die geoefend worden.
In het wetenschappelijke tijdschrift Nature werd beschreven hoe braintraining-apps niet tot algemene cognitieve verbeteringen leiden. Je wordt dus niet plots beter in alledaagse cognitieve taken zoals probleemoplossing of multitasken.
Geheugen trainen is bij senioren effectief
Er zijn aanwijzingen dat geheugentraining vooral bij zestigplussers gunstige effecten heeft. Het gaat hier om cognitieve reserve: door levenslange mentale stimulatie bouw je een buffer in je cognitieve capaciteit op. Deze reserve helpt om op latere leeftijd achteruitgang te vertragen.
Het is dus goed om op elke leeftijd jezelf mentaal uit te dagen. Ouderen die regelmatig mentaal uitdagende taken uitvoeren, verkleinen hiermee het risico op dementie. Hoewel geheugentraining niet voor iedereen hetzelfde effect heeft, kan het zeker op latere leeftijd de cognitieve functies langer vasthouden.
Braintraining en de effecten op cognitieve functies
Een geavanceerde vorm van cognitieve training is braintraining. Deze methode baseert zich op realtime monitoring van de hersenactiviteit. Dit gebeurt met behulp van elektro-encefalografie (EEG).
Braintraining verbetert de cognitieve prestaties door bewust veranderingen in de patronen van hersenactiviteit aan te brengen. Deze techniek is heel populair in de behandeling van aandoeningen zoals ADHD en angststoornissen. Het helpt ook bij het verbeteren van het geheugen, de aandacht en zelfs de creativiteit.
De werking van braintraining
Bij braintraining word je aangesloten op eeg-apparatuur die de hersengolven meet. De hersenactiviteit wordt naar visuele of auditieve feedback vertaald. Denk hierbij aan een bewegend object op een scherm of een geluid dat verandert. Het beeld of geluid verandert, afhankelijk van de hersengolven.
Braintraining is een soort beloningssysteem voor de hersenen. Het doel is het reguleren van de hersenactiviteit om zo de cognitieve prestaties te bereiken.
We nodigen je uit om kennis te komen maken met Braintraining Profs. We beschikken over geavanceerde apparatuur om jouw cognitieve functies te verbeteren.