Zelfreflectie is kijken naar jouw rol in een situatie en hoe je hiermee omgaat. Wie regelmatig reflecteert ontdekt waar je goed in bent en wat verbeterd kan worden. Zelfreflectie zorgt dus voor een betere communicatie met anderen en verbeterde hersenprestaties.
Waar is zelfreflectie goed voor?
Aan de slag met reflectie, het is vaak makkelijker gezegd dan gedaan. Reflecteren betekent dat je verbindingen legt tussen datgene wat je ziet, denkt, ervaart of doet. Het geeft je nieuwe inzichten voor toekomstige situaties. Je leert bijvoorbeeld hoe je zaken anders aan kunt pakken, hoe je beter communiceert en hoe je optimaal presteert.
Zelfreflectie is voor iedereen goed, of je nu 18 of 88 jaar bent, man, vrouw of non-binair, arm of rijk (en alles wat hiertussen zit) et cetera. (Bijna) iedereen kan zelfreflectie leren. Het is namelijk een vaardigheid die je kunt ontwikkelen. Sommige mensen lijken met deze vaardigheid geboren te zijn, anderen moeten er wat harder voor werken.
Helaas is bij psychiatrische stoornissen vaak sprake van een verstoorde zelfreflectie. Ook bij een verstandelijke beperking is het reflecteren aan zichzelf niet tot beperkt mogelijk.
Hoe zelfreflectie invloed heeft op de hersenenprestaties
Mensen die zichzelf reflecteren verbeteren hun hersenenprestaties. Dit komt omdat zelfreflectie bepaalde cognitieve- en emotionele processen versterkt.
Door dit toe te passen activeer je een hersengebied dat betrokken is bij de planning, probleemoplossing en zelfbewustheid. Zowel op het werk als privé kun je hierdoor beter beslissingen maken en aan een goede planning werken.
Ook de emotionele regulatie verbetert. Dit is goed want een betere controle over de emoties vermindert stress en vergroot je veerkracht. Hierdoor kun je stressvolle situaties veel beter de baas.
Verbetering van het geheugen
Een bijkomend voordeel van zelfreflectie is dat het je geheugen verbetert. Je kunt bijvoorbeeld gebeurtenissen en ervaringen beter evolueren. Oftewel je leert van eerdere ervaringen en onthoudt belangrijke informatie.
De hersenen vormen nieuwe verbindingen
Voor betere hersenprestaties is het belangrijk dat de hersenen de kans krijgen om nieuwe verbindingen te vormen. Dit noem je ook wel neuroplasticiteit. Met zelfreflectie stimuleer je de neuroplasticiteit, goed voor je aanpassingsvermogen en creativiteit.
Zelfreflectie kun je leren
Stilstand is achteruitgang, dit betekent dat je naar groei moet blijven streven. Zoiets realiseer je met zelfreflectie. Maar hoe pas je dat in de praktijk toe? Jezelf reflecteren betekent dat je niet anderen maar jezelf een spiegel voorhoudt. Je reflecteert je eigen gedrag in verschillende situaties. Zo werk je aan je persoonlijke ontwikkeling.
Je kijkt naar jouw rol in het geheel, wat jouw acties zijn en wat het resultaat hiervan is. Deze zelfreflectiemethode werkt als volgt:
- Kijk naar de situatie, wat zich afspeelde en welke mensen erbij betrokken waren.
- Evalueer welke rol jij in deze situatie speelde.
- Ontdek welk gedrag je vertoonde, bijvoorbeeld hoe je reageerde.
- Bepaal het resultaat van je gedrag, actie of handelen. Kijk hierbij ook goed anderen erop reageerden.
- Wat zou je de volgende keer anders doen, of was je tevreden met het resultaat?
Je kunt bijvoorbeeld alternatieven voor je eigen reacties of handelen bedenken. Zet hierbij de voor -en nadelen van de alternatieven op een rij. Probeer dit eens in een nieuwe situatie uit en reflecteer opnieuw.
Zelfreflectie en braintraining
Zelfreflectie is een cognitief proces. Het heeft invloed op je zelfbewustzijn, emotionele- en mentale gezondheid. Maar ook op de prestaties op je werk, tijdens de sport en binnen relaties. Braintraining heeft een vergelijkbaar effect alleen gebeurt dit met behulp van een apparaat. Het is een laagdrempelige manier om cognitieve functies te verbeteren. Denk hierbij aan het geheugen, de concentratie, reactiesnelheid of probleemoplossend vermogen.
Braintraining en zelfreflectie versterken elkaar. Dit komt doordat beide processen zich op het verbeteren van mentale functies richten. Bovendien ondersteunt braintraining de effecten van zelfreflectie. Maar ook andersom: door te reflecteren blijf je gemotiveerd en pas je de sessies aan op basis van de resultaten. Ook denk je bewuster na over je ervaringen.
Aanmelden voor braintraining
Braintraining is een behandelmethode, gericht op het trainen van de hersenen. Het wordt veel toegepast bij problemen zoals ADHD, ADD, concentratieproblemen, impulsiviteit, hyperactiviteit en slaapproblemen.
Tijdens een sessie wordt de elektrische activiteit van de hersenen gemeten. Dit gebeurt met behulp van elektro-encefalografie, voor velen ook wel bekend onder de naam EEG. De hersenactiviteit wordt realtime teruggekoppeld in de vorm van visuele of auditieve signalen (beeld of geluid). Door deze terugkoppeling aan te passen leren je hersenen om bepaalde patronen te versterken of te verzwakken.
Je kunt braintraining als fysiotherapie voor het brein zien. Het is een geweldige methode om van bepaalde klachten af te komen maar ook om je hersenenprestaties te verbeteren.
Houd jij je al met zelfreflectie bezig? Probeer dan ook eens een braintraining sessie. Neem voor de mogelijkheden contact op.